Opstellen bodemprogramma voor de provincie Flevoland

In Flevoland vinden de komende decennia veel (ruimtelijke) ontwikkelingen plaats. Er is een grote woonopgave, het landelijk gebied maakt veel veranderingen door als gevolg van de stikstofproblematiek en de transitie van de landbouw en tenslotte is er een energieopgave. Bij veel van deze ruimtelijke processen vormen het bodem- en watersysteem het fundament. Het biedt kansen voor het gebied maar er liggen ook bedreigingen op de loer.

De provincie Flevoland vindt het belangrijk dat duidelijk is op welke wijze het bodem- en watersysteem kan bijdragen aan dergelijke opgaven, zoals ‘water en bodem sturend’ en het komen tot een balans tussen het ‘beschermen en benutten van de bodem en ondergrond’. De komst van de Omgevingswet maakt dat de rol die de provincie daarin speelt, opnieuw tegen het licht gehouden moet worden: er vindt immers een verschuiving plaats aangezien na de inwerkingtreding van de Omgevingswet, het dossier ‘bodem’ onder de verantwoordelijkheid van de gemeenten gaat vallen. En dit terwijl bodem voor de provincie nog steeds een belangrijk thema is in relatie tot de doelen en ambities die de provincie nastreeft.

De provincie heeft daarom behoefte aan een bodemprogramma dat inzicht geeft in de doelen en ambities die bodem raken, als ook de samenhang daartussen. Een concreet uitvoeringsprogramma wordt onderdeel van het bodemprogramma, waarin activiteiten geprogrammeerd staan die bijdragen aan het behalen van de doelen en ambities.

Ambient is door de provincie Flevoland gevraagd om dit bodemprogramma op te stellen. Het bodemprogramma bestaat uit twee fasen: 1) het opstellen van een doelenboom en 2) het opstellen van een concreet uitvoeringsprogramma dat activiteiten programmeert ter uitvoering van de doelenboom. De doelenboom maakt inzichtelijk welke bodemthema’s er zijn binnen de provincie en op welke wijze ze bijdragen aan het uitvoeren van nieuwe opgaven, zoals ‘water en bodem sturend’, bestaande bestuurlijke afspraken of wettelijke taken. Hierbij dient rekening gehouden te worden met de onder de Omgevingswet veranderende rollen en taken.

Bij de totstandkoming van het uitvoeringsprogramma wordt de doelenboom vertaald naar concrete (bestaande of nieuwe) activiteiten: een activiteitenboom. Samen met de provincie wordt gewerkt aan heldere prioriteringscriteria en wordt de activiteitenboom vertaald naar een programmering.

Ambient zorgt ervoor dat een ieder die betrokken is bij het bodemprogramma ‘meedoet’ en mee kan bepalen. Zo wordt gewaarborgd dat de inhoud van het bodemprogramma aansluit bij de kennis en kunde die er is en wordt ingezet in dienst van de doelen en ambities. Niet in de laatste plaats, leidt het proces ertoe dat er collectief eigenaarschap ontstaat, als ook een samenhang tussen de wijze waarop de provincie zich binnen het domein van bodem en ondergrond positioneert.